Gece Plağı Neden Düzenli Kontrol Edilmeli?

İçerik

Diş sıkma ve gıcırdatma, yani bruksizm sorunu yaşayan hastalarımın sıklıkla sorduğu sorulardan biri şudur: “Gece plağımı aldım, kullanıyorum, neden tekrar kontrole gelmem gerekiyor?” Bu sorunun cevabı aslında plağın işlevinde gizli.

Gece plağı, diğer adıyla oklüzal splint, pasif bir plastik parçası değildir. Çene eklemini ve dişleri korumak için kişiye özel hazırlanan medikal bir apareydir.

Bu koruyucu apareyin işlevini sürdürebilmesi için yalnızca kullanılması yeterli değildir. Düzenli aralıklarla hekim tarafından incelenmesi gerekir. Peki, gece plağı neden düzenli kontrol edilmeli ve bu kontrollerde neler değerlendirilir?

İçindekiler

• Kapanış Uyumunun Sağlanması
• Plak Yüzeyindeki Aşınma ve Deformasyonlar
• Ağız Hijyeni ve Bakteriyel Birikim Riski
• Doğru Kontrol Periyotları Nelerdir?
• Sıkça Sorulan Sorular

Kapanış Uyumunun Sağlanması

Ağız dinamik bir yapıdır. Zamanla dişlerin konumunda, çene yapısında veya kas dengesinde mikron düzeyinde değişimler meydana gelebilir. Plak teslim sırasında dişlere uyumlu şekilde oturuyor olabilir. Ancak haftalar ve aylar geçtikçe temas noktalarında milimetrik farklılıklar oluşabilir.

Kontrol seanslarında öncelikle plağın tüm dişlere dengeli ve doğru bir kuvvet dağıtıp dağıtmadığı değerlendirilir. Plak düzgün oturmaz ve kapanış dengesi bozulursa, istenmeyen baskı noktaları ortaya çıkabilir. Bu durum çene eklemine, yani TME bölgesine gereksiz yük binmesine neden olabilir.

Bu kontrollerde kapanış kağıtları yardımıyla temaslar incelenir. Gerekli görüldüğünde küçük uyumlamalar yapılarak plağın ağız içindeki dengesi yeniden düzenlenir.

Plak Yüzeyindeki Aşınma ve Deformasyonlar

Gece uyurken çene kaslarının uyguladığı kuvvet tahmin edilenden yüksek olabilir. Kişi farkında olmadan, bu mekanik kuvveti ve sürtünmeyi dişleri yerine gece plağı karşılar. Bu nedenle zamanla plak materyalinde aşınma, incelme, yapısal yorulma veya mikro çatlaklar oluşabilir.

Plağın aşınması, dişlerin korunmasına katkı sağladığını gösteren önemli bir bulgu olabilir. Ancak deforme olmuş, delinmiş veya kalınlığını kaybetmiş bir plak, çene eklemini ve dişleri koruma işlevini yeterince sürdüremeyebilir.

Düzenli kontrollerde plağın fiziksel bütünlüğü değerlendirilir. Koruyuculuğu azalmış bir plak için yeniden düzenleme veya yenileme ihtiyacı hekim tarafından belirlenir.

Ağız Hijyeni ve Bakteriyel Birikim Riski

Kontrol seanslarında dikkat edilen bir diğer önemli konu plağın hijyen durumudur. Gece boyunca ağızda kalan bu apareyler, düzenli temizlense bile zamanla mikro gözeneklerinde bakteri plağı veya tartar birikimi gösterebilir. Bazı hastalar plağın renginin değiştiğini veya sarardığını fark edebilir.

İyi temizlenmeyen veya yapısı bozularak bakteri tutulumuna açık hale gelen bir plağın kullanılmaya devam edilmesi, diş eti tahrişi, ağız kokusu ve çürük riskinin artması gibi sorunlara zemin hazırlayabilir.

Kontroller sırasında plağın yüzeyindeki birikimler incelenir. Plağın temizlenebilir yapısını koruyup korumadığı değerlendirilir ve hastaya bakım rutini tekrar anlatılır. Çoğu durumda aşındırıcı diş macunları yerine sıvı sabun ve yumuşak fırça kullanımı önerilir.

Doğru Kontrol Periyotları Nelerdir?

Gece plağının kontrol süreci, hastanın bruksizm şiddetine, çene eklemi bulgularına ve plağın yapısına göre değişebilir. Bu nedenle kontrol aralıkları kişiye göre planlanmalıdır.

Teslim sonrası kontrol

Plak teslim edildikten çoğu durumda bir hafta sonra adaptasyon süreci değerlendirilir. Bu seansta çenede ağrı olup olmadığı, plağın ağız içindeki uyumu ve başlangıçtaki kapanış dengesi kontrol edilir.

Rutin kontroller

Adaptasyon süreci sorunsuz ilerledikten sonra, gece plağının aylık periyotlarla minimum 3 ila 6 ay süreyle değerlendirilmesi önerilir. Bu kontrollerde kapanış uyumu, aşınma bulguları, plak hijyeni ve hastanın çene eklemi şikayetleri birlikte ele alınır.

Öte yandan, plağınızda gözle görülür bir çatlak veya delinme fark ederseniz ya da sabah uyandığınızda çene ekleminizde beklenmedik bir ağrı hissederseniz, hiç beklemeden hekiminize başvurmanız önerilir.

Sonuç olarak, diş sıkma sorununun dişler ve çene eklemi üzerindeki etkilerini azaltmak için gece plağı önemli bir yardımcıdır. Ancak plağın sizi doğru şekilde koruduğundan emin olmak için düzenli hekim takibi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gece plağı yıpranırsa ne olur?

Yıpranmış veya delinmiş bir plak, çene eklemine dengesiz yük binmesine neden olarak koruyucu işlevini azaltabilir. Bu durumda plağın yenilenmesi veya ayarlanması gerekebilir.

Kontrol randevularında plağa ne gibi işlemler yapılır?

Plağın dişlere tam oturup oturmadığı ve kapanış dengesi incelenir. Gerekirse özel frezlerle milimetrik uyumlamalar yapılır.

Gece plağım varken sabahları çenem ağrıyorsa ne yapmalıyım?

Bu durum plağın uyumunun bozulduğunu veya kapanışın değiştiğini gösterebilir. Hiç beklemeden hekiminizden randevu alarak plağınızı kontrol ettirmeniz önerilir.