Gece Plağı Nedir, Ne İşe Yarar?

Gece plağı, tıbbi adıyla oklüzal splint, bruksizm (uyku sırasında diş sıkma veya gıcırdatma) bulguları olan kişilerde dişler arasına yerleştirilen ince bir koruyucu apareydir. Genellikle üst çeneye uygulanır ve kişiye özel olarak ölçü alınarak hazırlanır.

Gece Plağı Ne İşe Yarar?

Gece plağının temel görevi, çiğneme kasları kasıldığında dişler üzerindeki yükü dengeli biçimde dağıtmaktır. Bu sayede mine tabakası üzerindeki aşındırıcı temas azalır. Aynı zamanda çene eklemi üzerindeki basıncı düşürür ve sabah uyanıldığında kas gerginliğinin daha az hissedilmesine katkı sağlayabilir.

Plak, bruksizmi ortadan kaldıran bir tedavi değildir. Mevcut diş yapısını ve çene eklemini koruyucu işlev görür. Etiyolojik nedenlerin (stres, uyku düzeni, oklüzyon ilişkileri) ele alınması gerektiğinde bruksizm tedavisi kapsamında daha geniş bir yaklaşım planlanır.

Hangi Durumlarda Önerilir?

"Gece dişlerimi gıcırdatıyorum" şikayetiyle başvuran kişilerde klinik muayene sonrası gece plağı düşünülen başlıca durumlar şunlardır:

• Sabah çene veya yüz kaslarında belirgin yorgunluk
• Dişlerde aşınma veya kırılma bulguları
• Çene ekleminde ses, ağrı veya kilitlenme
• Şakak bölgesinde tekrarlayan baş ağrısı
• Mevcut restorasyonlarda erken yıpranma

Çene ekleminde belirgin şikayet varsa değerlendirme çene eklemi tedavisi ile birlikte ele alınır.

Plak Yapımı Nasıldır?

Klinik muayenenin ardından alt ve üst çeneden ölçü alınır. Laboratuvarda kişiye özel hazırlanan plak, sonraki seansta hastaya uygulanır ve gerekirse oklüzal temas noktaları üzerinde küçük ayarlamalar yapılır. Plağa alışma süreci kişiden kişiye değişir. İlk birkaç gece içinde rahatsızlık hissi azalır.

Kullanım Alışkanlığı

Gece plağının düzenli kullanılması işlevini sürdürmesi açısından önemlidir. Yatmadan önce takılır, uyanıldığında çıkarılır. Çıkarıldıktan sonra fırça ile temizlenip kuru ve havalandırılan bir kapta saklanır. Diş hekimine yapılacak periyodik kontroller sırasında plağın oturumu ve aşınma durumu değerlendirilir.

Plak Yetersiz Kalırsa

Bazı durumlarda yalnızca plak kullanımı bruksizm bulgularını kontrol altına almaz. Kas gevşetici egzersizler, fizyoterapi yönlendirmesi, stres yönetimi veya oklüzal düzenlemeler tedaviye eklenebilir. Bu basamaklı yaklaşım bruksizm tedavisi sayfasında daha ayrıntılı anlatılmıştır.

Bu belirtileri yaşıyorsanız klinik değerlendirme için bir diş hekimine başvurmanız önerilir.

Dr. Dt. Büşra Kaya, Protetik Diş Tedavisi Doktoru, Ataşehir İstanbul.